Hitte en droogte zorgen voor onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater in Oost-Brabant


8 juli 2026

Sinds half juni is het heel warm. Tropische temperaturen zijn gehaald. De buien die eind juni gevallen zijn, zorgden tijdelijk voor meer water in beken en sloten. Maar door het warme weer verdampte dit water snel en daalde het waterpeil. Ook de komende twee weken wordt het warm en wordt er weinig regen verwacht. Het warme weer en lagere waterpeil zorgen ook voor stijging van de watertemperatuur. Dit heeft grote invloed op de waterkwaliteit. Er ontstaat zuurstoftekort en algengroei neemt toe waardoor het leven van planten en dieren in de sloot onder druk komt te staan. Daarom is het nodig om in een groot deel van ons werkgebied een onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater in te stellen. Het verbod gaat in op donderdag 9 juli 2026 en geldt voor het gebied ten zuiden van de lijn ’s-Hertogenbosch, Nuland en Herpen. Hier mag geen water meer uit sloten en beken worden gehaald om akkers te beregenen of tuinen en sportvelden te besproeien. Het verbod geldt totdat er weer voldoende water is.

Waar geldt het verbod?

Het verbod geldt voor de districten Beneden Aa, Boven Aa en Raam. Enkele sloten en beken zijn uitgezonderd. In het poldergebied Hertogswetering is een verbod niet aan de orde, omdat het waterpeil daar makkelijker te sturen blijft met meer wateraanvoermogelijkheden vanuit de Maas. Als waterschap houden we toezicht op de naleving van dit verbod. Onttrekkingen die niet zijn toegestaan, moeten direct gestopt worden. Ook kan mogelijk een boete volgen.

Kaart onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater werkgebied waterschap Aa en Maas

Vergroot de kaart hier. (pdf, 866 kB)

Uitzonderingen op het verbod

Er zijn uitzonderingen op de maatregel. Het onttrekkingsverbod oppervlaktewater geldt niet voor:

  • Onttrekkingen die nodig zijn voor veedrenking met een weidepomp en voor het blussen van branden
  • Onttrekking met peilgestuurde drainage is toegestaan als water onder vrij verval instroomt. Het gebruik van pompen om water in het systeem te brengen is NIET toegestaan
  • Onttrekkingen voor de volgende kapitaalintensieve teelten:
    *            bedrijfsmatige fruitteelt;
    *            bedrijfsmatige groenteteelt;
    *            bedrijfsmatige bloemen- en plantenteelt; 
    *            bedrijfsmatige bomenteelt.
  • Onttrekkingen die nodig zijn om zonnebrandnecrose van gewassen te voorkomen
  • Voor waterbekkens die bedoeld zijn voor de opvang en hergebruik van regenwater, als:
    *            deze niet in verbinding staat met het oppervlaktewatersysteem, en;
    *            deze wordt gebruikt om regenwater op te vangen zodat hiermee kan worden beregend, en;
    *            deze is gelegen buiten de beschermde gebieden en attentiegebieden, en;
    *            met de onttrekking geen nadelig effect ontstaat op de desbetreffende waterbekken en het grondwatersysteem.

Regels waterschap

In onze waterschapsverordening (de regels van het waterschap) staat dat onttrekkingen moeten stoppen als waterpeilen in beken en sloten te ver zakken, waardoor er geen water meer over de eerstvolgende benedenstroomse stuw stroomt. Deze regel geldt altijd en dus ook bij uitzonderingen op het onttrekkingsverbod.

Na een langere periode met veel regen kan het onttrekkingsverbod (deels) worden ingetrokken. Als het droge weer lang aanhoudt, kan het zijn dat één of meerdere uitzonderingen vervallen. Het waterschap communiceert hier dan over. Als voorgaande niet het geval is, vervalt het onttrekkingsverbod automatisch op 1 november 2026.

Waarom een onttrekkingsverbod?

In droge jaren wordt vaker een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater ingesteld. Door dat te doen, hopen we dat er zo lang mogelijk voldoende water beschikbaar is voor de sloot of beek. Als de waterstand en afvoer laag is, gaat de waterkwaliteit achteruit, omdat door de hoge temperatuur het water warmer wordt. Hierdoor zit er minder zuurstof in het water en dat is dodelijk voor planten en dieren.

Meer informatie over droogte

Wat doen we als waterschap verder op dit moment?

Met ons peilbeheer hebben we de afgelopen maanden geanticipeerd. Stuwen zijn massaal omhoog gezet om water zo goed mogelijk vast te houden. Lokaal leveren we afhankelijk van de omstandigheden maatwerk.

  • De wateraanvoer is maximaal opgeschroefd. Dit is niet meer genoeg om het hele aanvoergebied van water te voorzien. Ook de inlaat vanuit de Maas bij Sambeek wordt gebruikt. Dat betekent dat er geen water meer uit de Sambeekse uitwatering stroomt en we met de inlaat deze op peil houden. Op die manier kan er water worden aangevoerd naar de Oeffeltse Raam.
  • Vistrappen worden waar nodig dichtgezet en als het kan weer geopend. Zo voorkomen we het wegstromen van water.
  • We houden maximaal water vast met onze stuwen. Deze staan sinds de winter al hoog ingesteld.
  • We maaien waterlopen zodat het aanvoerwater beter verdeeld kan worden over het gebied.
  • Effluent (gezuiverd rioolwater) wordt gebruikt om beken en sloten op peil te houden.