Veel gestelde vragen over Howabo

Eind 2026 wordt het ProgrammaHowabo definitief vastgesteld. Daarna worden de maatregelenin deelprojecten verder uitgewerkt. Die deelprojecten hebben nog een eigen besluitvormingsproces, waar je als inwoner bij betrokken wordt. We informeren mensen zodra we gaan starten met de uitwerking van een maatregel. Meld je aan voor de nieuwsbrief als je op de hoogte wilt blijven, kijk hiervoor op de projectpagina www.aaenmaas.nl/howabo.

Er zijn gesprekken geweest met direct belanghebbenden uit de deelgebieden om te horen hoe zij tegen de dreiging van wateroverlast kijken en wat ze van de mogelijke maatregelen vinden. Daarnaast hebben ruim 2000 inwoners uit de regio via een online raadpleging meegedacht. Hun boodschap was duidelijk: zorg zo snel mogelijk voor bescherming tegen extreem hoogwater, en doe dat samen. De meeste mensen kozen voor een aanpak met snelle, technische maatregelen. Die kosten veel geld, maar verkleinen het overstromingsrisico ook sneller dan ruimtelijke maatregelen.

Sommige maatregelen vragen veel voorbereidingstijd. Of hebben een relatie met andere ontwikkelingen. Grote ruimtelijke maatregelen, zoals nieuwe waterbergingen, kosten 10 tot 15 jaar en zijn dus niet direct inzetbaar. Daarom beginnen we met maatregelen die relatief snel effect hebben, zoals het verbeteren van bestaande waterbergingsgebieden en de technische oplossingen. Daarmee kunnen we zo snel mogelijk een groot deel van het overstromingsrisico vermijden.

Het Programma geeft op hoofdlijnen inzicht in waar we maatregelen voor ogen hebben. Het zegt nog niet wat er precies verandert in jouw omgeving. Dat weten we pas als we een maatregel verder gaan uitwerken. Dan weten we bijvoorbeeld waar precies een nieuwe waterberging komt te liggen en hoe het ontwerp er uitziet. Daarom vinden we het belangrijk inwoners bij de verdere uitwerking te betrekken. Wil je op de hoogte blijven of betrokken worden, meld je dan aan voor de nieuwsbrief via www.aaenmaas.nl/howabo.

We hebben een planMER, ofwel een milieueffectrapportage, op planniveau laten uitvoeren. Dat hebben we gedaan om het effect van de setmaatregelen op de omgeving al vroeg in beeld te krijgen. De planMER begint met een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Deze notitie beschrijft wat er onderzocht gaat worden voor de planMER, en hoe het onderzoek plaatsvindt. De uitkomsten van de planMER zijn meegenomen in de uitwerking van het programma.

Bekijk de informatie op deze pagina: Hoe kun je een zienswijze indienen op het Ontwerp Programma of de planMER

Van 15 april tot en met 27 mei 2026. Als je een reactie wilt indienen, een zogenaamde zienswijze, moet je dit binnen deze periode insturen. Lees hierover meer in dit artikel: Hoe kun je een zienswijze indienen?

In het eerste deel van het mer-onderzoek is gekeken naar de effecten op de omgeving van de oplossingsrichtingen. Denk aan effecten op de natuur, bodem, cultuurhistorie en huidige gebruik van het gebied. Deze resultaten hebben we gebruikt om te komen tot een uiteindelijke set maatregelen voor e komende jaren. In het tweede deel van het planMERis dezeset maatregelen (het ‘voorkeursalternatief) getoetst op tijdelijkeen langdurige effectenop de omgeving.

In de periode dat de planMER ter inzage ligt, kun je belangrijke aandachtpunten doorgeven. We nemen alle reacties zorgvuldig door. Als het echt nodig is, verwerken we deze in het definitieve Programma Howabo. Het programma wordt eind 2026 wordt vastgesteld door de twee waterschappen.

Het Programma Howabo staat in grote lijnen vast. Dat is nodig, omdat het gaat om de veiligheid van een kwetsbare regio en om een grote en ingewikkelde opgave. Toch horen we graag wat inwoners belangrijk vinden. Daarom leggen we het Ontwerp Programma Howabo ter inzage. Als je belangrijke aandachtspunten hebt, kun je een zienswijze indienen. We nemen alle reacties zorgvuldig door en kunnen deze ze, als het echt nodig is, nog meenemen in het definitieve Programma Howabo. Eind 2026 wordt het programma naar verwachting door de waterschappen definitief vastgesteld.

Als het water in de Maas hoog staat en veel water via de beken de Aa en de Dommel naar 's-Hertogenbosch stroomt, kan het gebeuren dat het water uit de beken niet meer kan uitstromen in de Maas. Dan overstromen de Aa en de Dommel en komen duizenden huizen, bedrijventerreinen, infrastructuur, natuur en weilanden onder water te staan. Belangrijke wegen voor hulpdiensten zoals de A2 zijn niet meer begaanbaar. Deze situatie kan wel tot vier weken duren. De overstroming zorgt voor grote maatschappelijke ontwrichting en veel schade. En door klimaatverandering nemen het risico daarop toe. Daarom moeten we niet afwachten tot het een keer gebeurt, maar ons nu voorbereiden.

De regio 's-Hertogenbosch is het laagste punt in het stroomgebied van de Aa en de Dommel. Dit gebied heeft een lange geschiedenis met 'te veel' water. Door de klimaatverandering kunnen de langdurige buien plus een hoge Maas vaker voorkomen én het gaat om steeds meer water. Daarom is het voor nu en de toekomst nodig opnieuw maatregelen te nemen.

De opgave van 36 miljoen kuub water komt uit modellen die berekend en gecontroleerd zijn door de waterschappen, Rijkswaterstaat en onafhankelijke waterexperts. Aanvullend zijn klimaatscenario’s voor de jaren 2050 en 2100 doorgerekend. Daaruit blijkt dat de opgave alleen maar groter wordt, rond 2050 is plek nodig voor 50 miljoen kuub water. Hier is de aanpak in het Programma Howabo op berekend.

De waterschappen hebben na de overstroming van de A2 in 1995 de waterbergingen rond ’s-Hertogenbosch gestuurd ingericht. Dat betekent dat we het water uit de beken tijdens een hoogwater gecontroleerd kunnen inlaten in deze gebieden. Het gaat o.a. om de waterbergingsgebieden Bossche Broek, Engelermeer en Vughtse Gement.

We hebben al veel maatregelen getroffen om overstromingen te voorkomen.  Maar dat is niet meer voldoende, daarom moeten we snel aan de slag. En met extreem weer is wateroverlast nooit helemaal uit te sluiten. De waterschappen en veiligheidsregio’s hebben in noodgevallen draaiboeken klaarliggen om bij een hoogwatersituatie maatregelen te kunnen nemen.

Met kleine aanpassingen in en om het huis kun je al veel bereiken. Denk regenwater opvangen met een geveltuintje, balkonplantjes of een regenton. Inspiratie nodig? Bekijk deze pagina.