Wat is er onderzocht?
De effecten van de dijkverbetering op de Natura 2000 en beschermde planten- en dierensoorten zijn onderzocht. Voor de Natura 2000 is een berekening opgesteld met speciale software, de zgn. Aerius berekening. Voor beschermende soorten is een quick scan en ecologisch veldonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek is uitgevoerd op basis van de regels van het Rijk en de provincies.
Daarnaast is gekeken naar de effecten op het Natuurnetwerk Brabant (NNB) en houtopstanden.
Wat zijn de effecten en hoe beperken we die?
Natura 2000
De dichtstbijzijnde Natura 2000 gebieden liggen op ca. 5 km afstand van het project. Verstoringsfactoren zoals geluid, licht en optische verstoring tijdens de aanlegfase hebben geen effect op de natuur. Voor de effecten van stikstof op de Natura 2000, als gevolg van de uitvoering werkzaamheden aan de dijk, is berekend dat er geen significant negatieve effecten worden verwacht. De score van het ontwerp op Natura 2000 gebieden is daarom neutraal (0).
Natuur Netwerk Brabant
De dijkverbetering ligt naast enkele gebieden met de status Natuurnetwerk Brabant, zoals een wilgenstrook, het Oude Maasje (deels) en de Maas zelf. Zie ook het figuur hieronder.
De maatregelen vinden plaats buiten het Natuur Netwerk Brabant en tasten daarmee geen ecologische waarden en kenmerken van deze natuur aan. Met name een smalle wilgenstrook ligt erg dicht bij de dijk. Door te kiezen voor een ontwerp met een heavescherm hoeft de wilgenstrook niet te worden gekapt, waar dat met bijvoorbeeld een de aanleg van een brede berm aan de dijk wel nodig was geweest.
De score is daarom neutraal (0).
Planten- en dierensoorten
Onder de Omgevingswet worden in het wild levende dier- en plantensoorten beschermd. In het projectgebied zijn diverse soorten vleermuizen aangetroffen in de bomen langs de Heusdenseweg. In het ontwerp wordt één boom gekapt. Ondanks deze kap blijft de vliegroute langs de Heusdenseweg intact en is er geen negatief effect op vleermuizen. Mede om deze reden is voor een ontwerp gekozen waarbij het minste aantal bomen gekapt hoeven te worden. Om vliegroutes niet te verstoren worden de werkzaamheden bij daglicht uitgevoerd, of in de winterrustperiode van de vleermuis (november tot maart).
Daarnaast moet rekening gehouden worden met broedende vogels in de periode maart tot en met juli. Mogelijk moeten er maatregelen getroffen worden om negatieve effecten op broedende vogels te beperken (mitigerende maatregelen). Dit geldt in ieder geval voor de roek, die is aangetroffen aan de oostzijde van het projectgebied. Hier mogen tijdens het broedseizoen geen verstorende werkzaamheden plaatsvinden.
De score van het ontwerp op soorten is negatief (-) zonder mitigerende maatregelen en neutraal (0) met mitigerende maatregelen.
Houtopstanden
Er wordt één boom gekapt omdat het heavescherm de Heusdenseweg moet kruisen. Deze boom bevindt zich in de gemeente Waalwijk. Er is gekozen voor een ontwerp waarbij de Heusdenseweg zodanig wordt gekruist, dat het slechts gaat om één boom. De kap van deze boom wordt financieel gecompenseerd.
De score van het ontwerp voor houtopstanden is negatief (-).
Wat is er onderzocht?
De effecten van het ontwerp op landschap, cultuurhistorie en archeologie zijn onderzocht. Dit gebeurt door de, voor deze onderwerpen, waardevolle elementen in beeld te brengen en te beoordelen wat de gevolgen van de dijkverbetering zijn op deze elementen. Het gaat voor landschap bijvoorbeeld om het Oude Maasje en de bakenbomen langs de Maas.
Voor cultuurhistorie gaat het om onder andere over de bedijking van het Oude Maasje, de dijken die zijn aangelegd als gevolg van meerdere grote overstromingen en het afwateringskanaal ’s Hertogenbosch-Drongelen. Hieraan gerelateerde elementen zijn onder andere de nieuwe dijken langs de Bergsche Maas, het gemaal en sluizencomplex Gansoyen, de Genderensche Sluis en de loswal met toegangsweg in de uiterwaard in het westen van het projectgebied.
De waardevolle elementen voor archeologie bevinden zich onder de grond. Daarom is er een bureaustudie en een veldonderzoek uitgevoerd op zoek naar de bewoning op de oevers van het Oude Maasje en de Dussense stroomgordel. Eventuele resten, zoals rituele deposities (offers aan goden of bovennatuurlijke machten), dumps, scheepswrakken en voordes (oversteekbare plaatsen in de rivier), kunnen dateren vanaf de Romeinse tijd (Oude Maasje) of de Late Bronstijd (Dussen).
Wat zijn de effecten en hoe beperken we die?
Landschap
Voor landschap zijn er geen effecten omdat het landschap intact blijft. De algehele ruimtelijke beleving blijft behouden. Het ontwerp scoort daarom neutraal (0) op landschap.
Cultuurhistorie
Het enige effect met betrekking tot cultuurhistorie is de kap van één lindeboom aan de Heusdenseweg. Omdat het om één boom gaat, wordt de doorgaande lijn van bomen niet aangetast. De score voor het ontwerp op cultuurhistorie is daarmee neutraal (0).
Archeologie
De bodem van het projectgebied is door onder andere landbouwactiviteiten reeds verstoord tot een diepte variërend van 10 centimeter tot maximaal 160 centimeter onder maaiveld. Dat betekent dat de bodem in het verleden is geroerd, en dat eventuele archeologische lagen waarschijnlijk verloren zijn gegaan. Er zijn in het veldonderzoek dan ook geen archeologische vondsten aangetroffen. Dat betekent niet dat ze er helemaal niet zijn. Het veldonderzoek heeft pleksgewijs plaatsgevonden, dus niet het hele gebied is in beeld gebracht.
Omdat de zone waar het heavescherm de grond ingaat heel smal is, is de kans op (verdere) verstoring van de archeologie of het alsnog doen van een archeologische vondst niet zo groot. Desondanks worden de werkzaamheden op plaatsen waar de bodem niet geroerd is, uitgevoerd onder archeologische begeleiding. Dit betekent dat er een archeoloog meekijkt tijdens de graafwerkzaamheden. Dit wordt verder uitgewerkt in een vooraf op te stellen programma van eisen.
De score is negatief (-) op het aspect archeologie, omdat er graafwerkzaamheden plaatsvinden in de ondergrond. De effecten worden zoveel mogelijk beperkt (gemitigeerd) door te werken onder archeologische begeleiding. Inclusief archeologische begeleiding scoort de variant neutraal (0) op archeologie.