11 maatregelen in aanpak en tijd

In het Ontwerp Programma Howabo staat deze aanpak op hoofdlijnen beschreven. Nadat het plan definitief is vastgesteld, werken we de maatregelen komende jaren verder uit, met inwoners en andere belanghebbenden.

Wat we gaan doen

Van oudsher is het watersysteem vooral ingericht om water snel af te voeren. Maar door de extreem droge periodes van afgelopen jaren houden we water juist ook meer vast. In een situatie met extreem hoog- water moeten we water kunnen vasthouden én bergen én flexibel afvoeren én sturen. Het pakket maatregelen omvat daarom al deze onderdelen, vanuit het principe: “Robuust waar het kan, stuurbaar waar het moet.”

De maatregelen zorgen ervoor dat:

• het risico op overstromingen binnen tien jaar snel kleiner wordt;
• we ons kunnen voorbereiden op de opgave richting 2050;
• we bouwen aan een betrouwbaar en adaptief watersysteem voor heel Oost-Brabant.

We koppelen de aanpak aan andere opgaven zoals woningbouw, landbouw, natuur en recreatie. Zo kunnen we kansen benutten om ruimte te maken voor water. Tegelijk werken we samen aan een toekomstbestendige en fijne leefomgeving voor iedereen.

Alle maatregelen zijn nodig, maar niet alles kan tegelijk, of is gelijkertijd klaar. Daarom kiezen we voor de volgende aanpak.

Maatregelen voorzien in 2026-2035

Behouden en versterken wat we al hebben

In de eerste 10 jaar verbeteren we de huidige inrichting van het watersysteem door water slimmer te sturen en de mogelijkheden van bestaande beken en waterbergingen te verbeteren. Dat doen we door:

• Het realiseren van manieren om water bovenstrooms (de hoger gelegen gebieden) vast te houden;

• De capaciteit van de waterbergingsgebieden Bossche Broek en Engelermeer te vergroten;

• Het maatgevend waterpeil* op plekken te verhogen waar dat kan;

• Het bouwen van een peilregulerend kunstwerk om bovenstaande oplossing mogelijk te maken;

• Het verbeteren van de afvoer en berging in het Grote Pand van het Wilhelminakanaal;
• Het planologisch reserveren van plekken voor nieuwe waterbergingsgebieden.

*Het maatgevend waterpeil is de hoogste waterstand waartegen we moeten beschermen, gebaseerd op berekeningen hoe vaak extreem hoogwater kan voorkomen.

Snel risico's verkleinen: factor tijd

Grote nieuwe ruimtelijke maatregelen kosten veel tijd (10-15 jaar) en zijn niet direct inzetbaar. Maar de risico's op overstromingen nemen door klimaatverandering toe. Daarom beginnen we met maatregelen die relatief snel effect hebben, zoals het verbeteren van de hierboven genoemde waterbergingsgebieden en technische maatregelen. Ook komt er een nieuw gemaal bij de Henriëttewaard, gekoppeld aan spuisluis Crèvecoeur. Daarmee kunnen we bij een hoog waterpeil in de Maas water uit de beken alsnog wegpompen.

Aansluiten bij andere projecten of ontwikkelingen

We sluiten zoveel mogelijk aan bij projecten die al lopen, zoals:

• herstel van regionale dijken in Hoogwaterbeschermingsprogramma Vught-Esch-Sint Michielsgestel: nodig om waterpeil op de Dommel te kunnen verhogen;

• dijkversterking Lith-Bokhoven: voor het gemaal;

• opknappen van het Grote Pand van het Wilhelminakanaal door Rijkswaterstaat.

Maatregelen voorzien in 2035 – 2050

In deze periode werken we aan:

• het realiseren van manieren om water bovenstrooms (de hoger gelegen gebieden) vast te houden;

• een meestromende berging langs het Drongelens Kanaal;

• het verbeteren van de waterberging Vughtse Gement;

• een nieuw groot waterbergingsgebied in de Bokhovense Polder.

Mogelijke maatregelen na 2050

Sommige maatregelen zijn nu nog niet haalbaar, maar in de toekomst mogelijk wel belangrijk als de opgave nóg groter wordt. Daarom zijn ze opgenomen in het Programma Howabo maar worden nu niet voorbereid of uitgevoerd:

• Een gestuurde waterberging in de Moerputten en Vlijmens Ven

• Een gestuurde waterberging in de Dungense Polder

• Een hoger peil in het Aa-gebied

Wanneer deze maatregelen na 2050 ook uitgevoerd worden, kan het eindbeeld er als volgt uitzien: