Blauwalg en zwemmen


Is het lange tijd droog en warm? Dan kan dat voor blauwalgenoverlast zorgen in oppervlaktewater. Blauwalgenbloei komt vooral voor in stilstaand water, zoals vijvers en sloten. Wanneer er in de zomer minder wateraanvoer is en de stroming afneemt, kan blauwalgenbloei ook voorkomen in beken. Blauwalgen kunnen giftige stoffen afscheiden. Bij aanraking of inname bestaat kans op huidirritatie, duizeligheid, ademhalingsproblemen en ernstige maag- en darmklachten. Deze klachten kunnen zowel bij mensen als bij (huis)dieren optreden.

Botulisme komt vaak voor in het voorjaar en in de zomer en kan leiden tot de sterfte van dieren, zoals eenden en vissen. Ook honden en andere dieren kunnen er ziek van worden.

Wat is blauwalgenbloei?

Blauwalgen zijn in bijna elk oppervlaktewater terug te vinden en maken onderdeel uit van een natuurlijk ecosysteem. Er is op zich ook niets mis bij de aanwezigheid van deze algen. Als blauwalgen zich echter explosief vermenigvuldigen, spreken we van ‘blauwalgenbloei’ en is er sprake van gezondheidsrisico’s voor mens en dier. De gevoeligheid bij mensen is zeer verschillend. Kinderen en honden lopen over het algemeen het meeste risico om ziek te worden. Honden kunnen zelfs overlijden na contact met besmet water.

Bij blauwalgenbloei ontstaat er meestal een blauwgroene drijflaag op het water. Een drijflaag zal na een bepaalde periode weer afsterven en uit zichzelf verdwijnen. Niet elke blauwalgsoort vormt drijflagen en is zichtbaar aan het oppervlak. Sommige soorten zweven in grote aantallen in de waterkolom.

Waardoor ontstaat en verdwijnt blauwalgenbloei?

De belangrijkste oorzaak van blauwalgenbloei is een teveel aan voedingsstoffen in het water. Deze voedingsstoffen zitten onder andere in afgevallen bladeren, maar komen ook in het water via lokvoer van sportvissers, brood, eenden- en hondenpoep.

Als de zon minder fel schijnt en het water afkoelt (bijvoorbeeld na regenval), wordt de hoeveelheid blauwalgen minder en wordt het water weer helder.

Wat doet Aa en Maas aan blauwalgen?

Bij verdenking van blauwalgenbloei controleren we of het inderdaad om blauwalgen gaat.  Wanneer er een blauwalgenbloei vastgesteld is, stellen we gemeenten en omwonenden op de hoogte en plaatst de gemeente waarschuwingsborden bij het water.

Daarnaast doen we mee met (landelijk) onderzoek naar maatregelen om overmatige blauwalgenontwikkeling te voorkomen.

Wat is botulisme?

Botulisme wordt veroorzaakt door een bacterie. Als ondiep water snel opwarmt, vaak in het voorjaar en de zomer, kan deze bacterie zich snel vermenigvuldigen. In een warme en zuurstofloze omgeving met voedsel, bijvoorbeeld in dode dieren of rottende planten, maakt de bacterie gif aan. Zodra gezonde dieren eten van deze dieren- of plantenresten, krijgen zij dit gif ook. Verlammings- en verstikkingverschijnselen zijn vaak het gevolg. Botulisme zorgt voor sterfte van bijvoorbeeld eenden en vissen, maar ook honden en andere dieren kunnen er ziek van worden. De meest voorkomende vorm van botulisme is in principe niet gevaarlijk voor de mens.

Botulisme is een natuurlijk proces en is niet te bestrijden. Het enige wat waterschap en gemeente kunnen doen om verdere verspreiding van botulisme te voorkomen is het preventief ruimen van kadavers. De bacterie verdwijnt vaak weer als gevolg van minder gunstige overlevingsomstandigheden, zoals afkoeling van water.

Botulisme komt vaker voor op plaatsen waar veel watervogels aanwezig zijn. We adviseren om eenden en andere watervogels niet te voeren. Sportvissers kunnen beter niet vissen in water waar botulisme is geconstateerd.

Zwemmen? Alleen in veilig water

Wil je zwemmen, pootje baden en spelen in natuurwater? Kijk dan op www.zwemwater.nl of download hun app om te zien waar dat veilig en schoon kan. Het advies is om alleen verkoeling te zoeken bij officieel aangewezen zwemwaterlocaties. Alleen bij deze locaties wordt de zwemwaterkwaliteit, hygiëne en de fysieke veiligheid onderzocht en wordt er ook gewaarschuwd wanneer deze niet voldoende is.

Actuele meldingen van blauwalgen en botulisme

Weten of er blauwalgenbloei of botulisme is in jouw buurt? Bekijk dan het actuele overzicht van alle locaties met blauwalgen en/of botulisme.

Bekijk de actuele meldingen

Heb jij een vermoeden van blauwalg of botulisme bij jou in de buurt?

Maak een melding

Lees meer over