120-jarige ‘oude dame’ geïnspecteerd na storing en lekkage


11 maart 2026

Ondanks haar respectabele leeftijd van meer dan 120 jaar blijft onze monumentale Bovenlandse sluis bij het Drongelens kanaal een van de belangrijkste waterwerken in ons werkgebied. Afgelopen week kreeg de sluis een grondige inspectie. Reden hiervoor was een storing in de grote regelschuif die het waterpeil in het kanaal regelt. Tijdens de inspectie hebben we ook gekeken naar een lekkage die ervoor zorgde dat we in droge tijden meer water verliezen dan wenselijk is.

Storing in de stoneyschuif

De storing zat in de grote regelschuif van de sluis, de zogenoemde stoneyschuif. Deze stalen schuif regelt hoeveel water uit het Drongelens kanaal wordt afgevoerd. In droge periodes sluit de schuif automatisch om te voorkomen dat het kanaal te ver leegloopt.

De schuif werkte de laatste tijd soms niet goed wanneer hij automatisch open moest gaan. Tijdens de inspectie bleek dat het aandrukmechanisme kapot was. Daardoor kwam de schuif soms vast te zitten.

We hebben het mechanisme tijdelijk zo ingesteld dat er geen storingen meer kunnen optreden. De definitieve reparatie staat later dit jaar gepland. Daarvoor moet een duikploeg onder water werken en is tijdelijk een wegafzetting nodig.

Lekkage bij oude sluisconstructie

Tijdens de inspectie keken we ook naar de lekkage bij de sluis. De oorzaak is eenvoudig: het is een oude constructie en sommige onderdelen sluiten niet meer helemaal recht op elkaar aan.

De oorzaak ligt in het feit dat het een oude constructie is: onderdelen sluiten niet overal meer helemaal recht op elkaar aan.

Voor de veiligheid van de sluis vormt dit geen probleem, maar om onnodig waterverlies te beperken pakken we de lekkage wel aan. Dit is vooral belangrijk in droge periodes. Later dit jaar demonteren we de betreffende schuif zodat we deze weer goed kunnen uitlijnen en de lekkages verminderen of oplossen.

Historisch waterwerk

De Bovenlandse sluis werd gebouwd in 1898 naar een ontwerp van ingenieur Jolles. Het is een bijzonder punt waar verschillende waterstromen samenkomen. Zo stroomt het water van het Oude Maasje hier via buizen onder het hoger gelegen Drongelens kanaal door en gaat het verder richting het Zuiderkanaal. Tegelijk kan via de sluis ook water uit het Drongelens kanaal worden afgevoerd naar de Bergsche Maas.

Het sluiscomplex is een rijksmonument. In het hart van de sluis zit een grote stalen schuif, de zogenoemde stoneyschuif. Met deze schuif kan het waterpeil nauwkeurig worden geregeld door de schuif omhoog of omlaag te bewegen. Dit type schuif wordt al sinds de negentiende eeuw gebruikt en is een betrouwbare manier om water te regelen.

De Bovenlandse Sluis vóór de Tweede Wereldoorlog

Belang voor ons watersysteem

Het Drongelens kanaal speelt een belangrijke rol in het afvoeren van water uit de oostelijke helft van Brabant. Als de Maas hoog staat kunnen we water uit het achterland (tot ver voorbij Den Bosch) via dit kanaal laten weg laten stromen. Tegelijkertijd levert het kanaal ook water aan de polders rond Vlijmen en Drunen.

Met de inspectie en het geplande onderhoud zorgen we ervoor dat de Bovenlandse sluis, ondanks haar respectabele leeftijd, ook in de toekomst betrouwbaar blijft werken.