Meest gestelde vragen over maaien

In sloten groeien veel waterplanten. Dat is goed, want planten zorgen voor zuurstof en zijn belangrijk voor dieren in het water. Maar als er te veel planten groeien, ontstaan er problemen.

Te veel planten maken het moeilijk voor water om goed door te stromen. Dat kan zorgen voor wateroverlast. Ook komt er minder licht en zuurstof in het water. Daardoor wordt de waterkwaliteit slechter.

Daarom maaien we een deel van de planten. Zo blijft er genoeg ruimte voor water en blijft de sloot gezond voor planten en dieren.

Als we niet maaien, groeien sloten dicht. De gevolgen daarvan zijn onder andere:

• Water stroomt minder goed door, waardoor de kans op wateroverlast toeneemt.

• Sloten kunnen gaan verlanden. Ze worden dan steeds ondieper.

• Waterkwaliteit verslechtert door minder zuurstof met meer kans op algengroei.

• Soorten die afhankelijk zijn van open water verdwijnen.

Kortom: helemaal niet maaien klinkt misschien natuurvriendelijk, maar leidt uiteindelijk vaak tot minder biodiversiteit én grotere problemen met waterbeheer.

We maaien zo vaak als dit nodig is om het peilbeheer goed mogelijk te maken en om aan de norm van waterafvoer te voldoen.  Mits de afvoer niet in de knel komt laten we dan een deel van de begroeiing staan, bijvoorbeeld de baard of een talud. Dit om de flora en fauna te sparen en daarmee bij te dragen aan onze waterkwaliteitsdoelen. Onnodig vaak maaien geeft ook extra kosten en overlast voor de grondeigenaren bij wie we over de percelen moeten rijden.

Waarom en hoe vaak we maaien kun je lezen in het Beheerplan Watersysteem, dit vind je op deze pagina bij de downloads.

Als er veel ruimte is in het profiel van een sloot dan is éénmaal per jaar maaien meestal voldoende. De meeste waterlopen onderhouden we echter twee keer per jaar en soms nog vaker. We hebben in het Beheerplan Watersysteem het maaionderhoud uitgewerkt in een aantal onderhoudspakketten. Welk onderhoudspakket bij jou van toepassing is staat in het beheerplan. We kunnen afwijken van het geplande onderhoud als de actuele begroeiing in een sloot daar aanleiding toe geeft.

De werkpaden naast een sloot die in eigendom zijn van het waterschap worden meestal twee keer per jaar gemaaid: in de zomer en in het najaar.  Dit zodat de aannemer bij het uitvoeren van het slootonderhoud voldoende zicht heeft op het werkpad.

Op de maaikaarten kun je de grove planning zien. De aannemer maakt aan het eind van elke week een detailplanning voor de volgende week. Wil je meer weten over de detailplanning, neem dan contact op met de aannemer.

Eigenaren van gronden die in de (vijf meter brede) beschermingszone liggen hebben ontvangstplicht voor het maaisel. Het waterschap verdeelt het maaisel zo evenredig mogelijk. Bij sloten met een breedte tot 6 meter leggen we het maaisel in oneven jaren links en in even jaren rechts neer (stroomafwaarts gezien). Bij bredere sloten leggen we het maaisel aan beide zijden.

Afspraken hierover kun je rechtstreeks met onze aannemer maken. De kosten voor het afvoeren van het maaisel zijn voor eigen rekening.

Binnen het project Toekomstbestendig Onderhoud kun je samen met je buren en ons hier afspraken over maken.

Als de aannemer schade rijdt, moet hij contact met de grondeigenaar opnemen. Gewasschade op jouw eigendom dient de aannemer te vergoeden. Je kunt de aannemer ook zelf bellen, de contactgegevens staan op deze pagina. Mocht de aannemer de schade niet adequaat afhandelen, dan kun je contact opnemen met de directievoerder van het waterschap in jouw district.

Dit kun je melden bij de directievoerder van het waterschap in jouw district. De aannemer mag geen beschadigingen aanbrengen aan taluds en bodems. Wij hebben aannemers hier in voorkomende gevallen op gewezen.

Voorop staat dat we niet meer maaien dan nodig. Maar om het waterpeil goed te reguleren, ontkomen we er niet aan om op sommige plekken al vroeg in het voorjaar te maaien. We begrijpen dat dit een gevoelig punt is, maar dit heeft te maken met:

• De groei van waterplanten (die vooral in het voorjaar en de zomer snel gaan groeien)

• De noodzaak om waterafvoer en -aanvoer op orde te houden

• Weersomstandigheden

Als we te laat maaien, kan de doorgroei al zulke problemen veroorzaken dat water niet meer goed aan- en afgevoerd kan worden. Dat kan direct gevolgen hebben voor veiligheid en schade.

We houden nadrukkelijk rekening met de natuur, want we hebben een zorgplicht voor planten en dieren. Dat staat in de Omgevingswet. We maaien volgens ons werkprotocol Zorgplicht én werkprotocollen die voortkomen uit de gedragscode Soortenbescherming voor de Unie van Waterschappen (2025).

Concreet betekent dat dat we verschillende maatregelen nemen om de impact op de natuur zo klein mogelijk te houden:

• Gefaseerd maaien: we maaien bijna nooit alles tegelijk, zodat dieren kunnen uitwijken

• Deel laten staan: we laten begroeiing staan als schuilplek voor dieren

• Werken van één kant: dieren krijgen de kans om weg te vluchten

• Timing aanpassen waar mogelijk: we houden rekening met kwetsbare periodes en omstandigheden

• Ecologisch maaibeheer: op steeds meer plekken stemmen we het beheer af op natuurdoelen

Hoe zorgvuldig we ook werken, we kunnen nooit volledig voorkomen dat maaien invloed heeft op de natuur. Soms gaan er planten of dieren verloren.

We begrijpen dat dit voor inwoners moeilijk kan zijn om te zien. Tegelijkertijd proberen we die impact zo klein mogelijk te maken door bovenstaande maatregelen en door ons maaibeheer continu te verbeteren.

Het alternatief, niet maaien, heeft op de langere termijn vaak een grotere negatieve impact op natuur én leefomgeving.

Dat hangt af van hoe je het bekijkt. Goed uitgevoerd maaibeheer kan juist bijdragen aan biodiversiteit:

• Variatie in begroeiing zorgt voor verschillende leefgebieden

• Het voorkomt dat één soort de overhand krijgt

• Het zorgt voor een betere waterkwaliteit

Zonder beheer kunnen sloten dichtgroeien en ontstaat er juist minder variatie, waardoor bepaalde soorten verdwijnen.

Nee, dat is niet mogelijk. Als waterschap zijn wij verantwoordelijk voor veilig en goed waterbeheer. Maaien is daarvoor een noodzakelijk onderdeel, ook voor de ecologie. Wat we wél doen, is voortdurend zoeken naar een balans tussen:

• Waterveiligheid en doorstroming

• Natuur en biodiversiteit

• Belangen van omgeving en inwoners

We waarderen het als inwoners meedenken en signalen doorgeven. Dat helpt ons om ons beheer steeds beter af te stemmen. Heb je vragen of zie je iets dat volgens jou anders kan? Geef dit door aan het districtskantoor van het waterschap.