Vrije doorgang voor vissen helpt om water schoner en gezonder te maken


21 mei 2026

Op Wereld Vismigratiedag (23 mei) staat de wereldwijde vrije trek van vissen centraal. Ook in het gebied van waterschap Aa en Maas wordt daaraan gewerkt. Door stuwen aan te passen, kunnen vissen makkelijker tussen alle beken en sloten trekken. Dat helpt om het water schoner en het gebied leefbaarder te maken.

Vrije route voor vissen

Veel vissen leggen tijdens hun leven grote afstanden af, bijvoorbeeld om zich voort te planten. Stuwen kunnen daarbij een obstakel vormen. Tegelijk zijn stuwen belangrijk om water vast te houden en het peil in sloten en beken te regelen.

Dagelijks bestuurder van waterschap Aa en Maas, Ernest de Groot: “Vissen horen zich vrij door ons watersysteem te kunnen bewegen tussen hun leefgebieden en voortplantingsgebieden (paaigebieden). Door deze stuwen aan te passen, maken we dat weer mogelijk. Dat is goed voor de natuur, maar ook voor de kwaliteit van ons water. En daar hebben we uiteindelijk allemaal baat bij.”

Schoon en gezond water is ook belangrijk de leefomgeving, economie en recreatie.

Saskia Boelema, gedeputeerde provincie Noord-Brabant: “Een goede waterkwaliteit is de basis voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Investeren in maatregelen zoals vispassages en natuurvriendelijke oevers doen enorm veel goeds voor de biodiversiteit, maar ook voor de kwaliteit van ons water. Vissen kunnen zich vrij verplaatsen én de ecologische veerkracht van onze waterlopen wordt versterkt. Mooi dat de werkzaamheden nu in volle gang zijn!”

Werkzaamheden in gemeenten

In totaal worden 45 stuwen aangepast. Daarmee ontstaat een veel betere verbinding tussen de Maas en het achterliggende watersysteem.

De werkzaamheden vinden plaats in meerdere gemeenten, waaronder Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Bernheze, Meierijstad, 's-Hertogenbosch, Sint-Michielsgestel, Oss en Heusden. De aanpak gebeurt in fases. Op dit moment zijn 11 locaties in uitvoering. Daarnaast zijn 10 locaties in voorbereiding voor de volgende fase. In een eerdere uitvoering (2016-2020) zijn al 31 knelpunten opgelost.

2 compacte visliften worden geplaatst bij de Eeuwselse loop in gemeente Asten. Vanwege nabijheid N2000 gebieden, wordt dit werk met elektrisch materieel uitgevoerd.
Een De Witt vispassage wordt geïnstalleerd in de Beekgraaf in Veghel.

Slimme oplossingen op maat

Bij iedere locatie wordt gekeken wat de beste oplossing is om de vissen vrije doorgang te bieden. Welke soort vispassage het wordt, hangt af van een aantal factoren. Bijvoorbeeld hoeveel ruimte er is rondom de stuw. Of de vispassage op die plek goed te onderhouden is. En of er nog andere knelpunten zijn. Per locatie zoeken we met direct betrokkenen, zoals aanliggende perceeleigenaren, afstemming over het voorstel.

Iedereen kan bijdragen aan schoner en gezonder water

We werken samen met provincie Noord-Brabant, gemeenten en andere partners om het water in de rivieren, kanalen, beken en sloten schoner te maken. Ook inwoners spelen een rol en kunnen bijdragen, bijvoorbeeld door vervuiling te voorkomen en bewust om te gaan met water.

Meer informatie over de werkzaamheden en locaties vind je op de projectpagina.