Zoeken

Een vispassage is een speciale doorgang voor vissen. Bij een gemaal of stuw kunnen vissen vaak niet verder zwemmen, omdat deze bouwwerken het water blokkeren. Een vispassage zorgt ervoor dat vissen toch door kunnen. Ze kunnen van stroomafwaarts naar stroomopwaarts zwemmen – van het lage deel van het water naar het hoge deel.

Voor schoon en gezond water is een goede visstand nodig. Om te overleven hebben vissen ruimte nodig. Ze trekken rond om voedsel te vinden, te schuilen en zich voort te planten. De vispassage bij gemaal Gewande geeft vissen vanuit de Maas toegang tot een gebied met 870 kilometer aan waterlopen.

Bij gemaal Gewande komt een vertical slot-vispassage. Deze oplossing is geschikt voor het hoogteverschil in waterpeilen tussen de Maas en de Roode Wetering en werkt voor alle vissoorten, ook als ze in grotere groepen komen. Bij gemaal Van Sasse ligt ook zo'n vispassage.

De passage wordt naar verwachting ruim 160 meter lang, loopt dwars door de dijk en bestaat uit een rij bekken (compartimenten) die trapsgewijs aflopen. Tussen de bekken zitten 'slots’ (schotjes) die het water afremmen. Zo kunnen alle vissen, groot én klein, makkelijker tegen de stroom in zwemmen.

Het is een doorgang naast het water en voornamelijk ondergronds. Het landschap blijft hetzelfde, maar de natuur wordt gezonder. Soms zie je meer vissen en vogels in de buurt.

De vispassage komt dwars door de dijk en binnen de hekwerken van het gemaal. Omdat de dijk veilig moet blijven en de vispassage goed moet werken, zijn de soort vispassage, de plek en afmetingen al bepaald. Je kunt wél meedenken over hoe de omgeving buiten het gemaal wordt ingericht.

Nee, de aanleg van de vispassage is een apart project. Wel stemmen we goed af met het team van het dijkversterkingsproject. Dit heeft te maken met de Kaderrichtlijn Water. Deze Europese richtlijn schrijft voor dat in 2027 alle wateren een goede ecologische kwaliteit moeten hebben. De precieze doelen kunnen per plek verschillen. Vissen hebben hierin een belangrijke rol. Voor gezond en schoon water is een goede visstand nodig. De uitvoering van het dijkversterkingsproject Lith-Bokhoven start pas na 2030, daarom lopen de planning van beide projecten niet gelijk.

We zitten nu in de verkenningsfase. Dat betekent dat we tot en met 2026 werken aan een ontwerp op hoofdlijnen, het zogenaamde voorkeursalternatief (VKA). Vanaf 2027 wordt dit ontwerp verder gedetailleerd in de planuitwerkingsfase. Dan worden ook belangrijke projectbesluiten genomen en vergunningen aangevraagd. Daarnaast wordt er een partij gezocht die het werk uit kan voeren. De verwachting is dat vanaf 2030 het werk dan uitgevoerd kan worden gedurende een periode van 4 jaar.