Invasieve exoten: we komen er niet meer van af, maar tóch heeft bestrijding nut


10 augustus 2026

De natuur is prachtig en ook behoorlijk zelfredzaam, maar er zijn ook natuurlijke stoorzenders. Die noemen we plaagsoorten: planten en dieren die ons hinderen in onze wettelijke waterschapstaken. Een deel van deze plaagsoorten hoort überhaupt niet in de Nederlandse natuur thuis. Het zijn zogenaamde invasieve exoten, ofwel soorten uit andere delen van de wereld die zich in Nederland erg welkom voelen omdat ze hier geen natuurlijke vijanden hebben. En omdat onze winters relatief zacht zijn. Onze ecoloog Janneke van der Loop vertelt aan Een Vandaag voor welke uitdagingen we in Nederland staan. Janneke: "De natuurlijke vijanden van deze soorten zijn helaas in hun thuisland gebleven. Dat maakt dat ze vrij zijn om alles te overwoekeren en de inheemse natuur heel ver terug te dringen. Zo eten de Amerikaanse rivierkreeften alles wat op hun pad komt. En de grote waternavel groeit helemaal vanuit beide kanten het wateroppervlakte dicht. Hierdoor kan geen licht meer op de bodem komen en sterft al het waterleven af."

Bekijk het fragment bij Een Vandaag vanaf minuut 20:23

We bestrijden met man en macht deze invasieve exoten om hun aantallen terug te dringen. Dit kost veel tijd, geld en mankracht. Maar de bestrijding ervan kunnen we niet altijd bijbenen. We staan voor een dilemma. Janneke: "Het vangen van rivierkreeften is heel erg lastig. Het leidt in de regel tot meer rivierkreeften. Het zijn kannibalen. De grote eten de kleintjes op. Maar als de populatie heel erg terugvalt door het vangen, zie je dat de vrouwtje een 'voortplantingsrepons' krijgen en dat er dus alleen maar meer rivierkreeften voor terugkomen."

Dat geldt ook zo bij het weghalen van de waternavel. "Als mijn collega's hier die grote waternavel weghalen, ziet het er binnen twee weken weer zo uit. Dat maakt ook die economische schade zo groot, want dit moet voor enorm veel geld beheerd worden om de waterveiligheid te garanderen en de natuur op orde te houden."

Lees het uitgebreide artikel van Een Vandaag: Invasieve exoten: we komen er niet meer van af, maar tóch heeft bestrijding nut

Ecoloog Janneke van der Loop met een Amerikaanse rivierkreeft. Beeld: Wouter Zaalberg
Beheer en onderhoudsmedewerker Sjiel Lemmens bestrijdt de grote waternavel. Beeld: Wouter Zaalberg