Optimalisatie peilbeheer St. Anthonis - Boxmeer

Waterschap Aa en Maas werkt de komende jaren samen met belanghebbenden uit de streek aan de optimalisatie van het watersysteem binnen de gemeenten St. Anthonis en Boxmeer. Het waterschap stelt voor het gehele projectgebied een GGOR op, een Gewenst Grond- en Oppervlaktewaterregime. Dit is nodig vanwege veranderend grondgebruik, nieuwe wensen en behoeften uit de streek en klimaatverandering. We houden het watersysteem gezamenlijk goed tegen het licht om het zo optimaal mogelijk in te richten.

Oproep voor controle maatregelen

Tijdens de streekbijeenkomst van maar 2019 is aangekondigd dat we werken aan een webpagina waar de maatregelen voor het optimaliseren van het peilbeheer in de gemeenten St. Anthonis en Boxmeer in kaart zijn gebracht. Deze pagina is nu beschikbaar en hier te bekijken. Onder het tabblad ‘Maatregelenkaart’ ziet u de maatregelen uit de concept visie zoals wijziging in streefpeil en/of beheermarge, waar we een stuw of duiker willen plaatsen of waar we een stuw willen automatiseren. U kunt zoeken op uw adres via de zoekbalk bovenin. Klik vervolgens op de cirkel rondom uw locatie. Rechts in uw scherm ziet u in een kader de knelpunten van die locatie, een analyse en de voorgestelde maatregelen. Tevens kunt u via een formulier onder de knop ‘Reageer’ uw reactie achter laten. Graag willen wij u vragen om de kaart goed te bekijken en eventueel uw reactie te geven op de voorgestelde maatregelen in uw omgeving. Doe dit voor 30 april 2019. Dit is dan nog geen officiële reactie (zienswijze) op de plannen. Na vaststelling van de concept-visie en maatregelen komende zomer door het Dagelijks Bestuur van waterschap Aa en Maas start de officiële procedure om te reageren op de visie en maatregelen door het indienen van een zienswijze. Deze wordt vervolgens meegenomen in de vaststelling van de definitief visie en maatregelen door het Algemeen Bestuur van het waterschap. Wij brengen u hier van op de hoogte via een  nieuwsbrief.

 

Achtergrondinformatie 

In het huidige watersysteem worden kansen en knelpunten ervaren in het dagelijks waterbeheer. Waterpeilen en grondgebruik zijn niet overal optimaal op elkaar afgestemd. De wateraanvoer en waterafvoer kan worden verbeterd.

Daarnaast gaan we in de toekomst steeds vaker te maken krijgen met meer periodes van langdurige droogte of kortstondige hevige regenval. Dit betekent dat een veerkrachtig en dynamisch watersysteem nodig is om hier goed mee om te kunnen gaan.

Veranderde bedrijfsvoering en grondgebruik stellen andere eisen aan het waterbeheer dan in het verleden. En weersextremen, die vaker kunnen voorkomen, zijn het gevolg van een veranderend klimaat. Daar kunnen we niet omheen, dus moet het watersysteem hier zo goed mogelijk op worden voorbereid.

Daarom gaat waterschap Aa en Maas de komende jaren samen met de streek de water aan- en afvoer en peilbeheersing optimaliseren. Dat gebeurt in samenspraak met betrokkenen en vanuit verschillende belangen.

Locatie

Het projectgebied omvat de gemeenten St. Anthonis en Boxmeer, waaronder het stroomgebied van de Oeffeltsche Raam en de Oploose Molenbeek. Zie hieronder een kaartje van het beheergebied van waterschap Aa en Maas, de rode cirkel omlijnt het projectgebied.

 

<Klik op de afbeelding om in te zoomen>

Maatregelen: wat gaat er gebeuren?

De optimalisatie van het peilbeheer resulteert uiteindelijk in:

  • Een betere balans tussen peilbeheer en de lokale waterbehoefte;
  • Minder sprake van wateroverlast onder normale weersomstandigheden en daar waar mogelijk bij weersextremen;
  • Kansen voor lokale waterberging worden optimaal benut;
  • Waterkwaliteitsdoelstellingen (ook ecologisch) worden gehaald.

De komende jaren wordt gewerkt aan een gebiedsdekkende visie met een concreet pakket aan maatregelen om dit te realiseren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het automatiseren van stuwen om het waterpeil beter te kunnen reguleren of het afspreken van gewenste streefpeilen.

Status en planning

In 2018 zijn tijdens bijeenkomsten in de streek de behoeften en informatie uit het gebied in kaart gebracht. Om dit zo concreet mogelijk te kunnen doen is het projectgebied opgedeeld in vier deelgebieden (Landhorst/St. Anthonis, Oploo/Stevensbeek, Boxmeer en Vierlingsbeek). Bekijk hier de verdeling van de deelgebieden op kaart. Vervolgens wordt een visie opgesteld, een streefpeilenplan en concreet pakket aan maatregelen. Na vaststelling van deze plannen worden de maatregelen in 2020 en 2021 uitgevoerd.

Streekbijeenkomst maart 2019

Naar aanleiding van meerdere streekbijeenkomsten de behoeften en informatie uit het gebied in kaart gebracht. Vervolgens is een concept visie opgesteld, een streefpeilenplan en een concept pakket aan maatregelen. Deze plannen zijn gepresenteerd tijdens een bijeenkomst op dinsdag 26 maart aan direct belanghebbenden. Tijdens deze avond is ook een laatste check met de streek gedaan of de concept plannen volledig zijn. Bekijk hier de sheets van de presentatie terug. Tijdens deze avond is ook gevraagd naar de kaart met KRW waterlopen voor het projectgebied, deze kunt u hier vinden.

Streekbijeenkomsten augustus 2018

Als vervolg op de eerste streekbijeenkomsten van mei en juni 2018 zijn er een tweetal verdiepende bijeenkomsten georganiseerd op 28 en 29 augustus 2018. Tijdens deze bijeenkomsten zijn de opgehaalde optimalisatiepunten gepresenteerd en de eerste uitkomsten van de analyses gedeeld. Ook is verder ingezoomd op de thema’s wateraanvoer/-kwaliteit en de uitdagingen in het waterbeheer in combinatie met de bever. Twee thema’s die wij meerdere malen gehoord hebben in de streek. Dinsdag 28 augustus stond het thema 'wateraanvoer/-kwaliteit' centraal voor het watersysteem binnen de gemeente St. Anthonis. Bekijk hier de sheets van de presentatie van deze avond. Woensdag 29 augustus stond het thema 'de uitdagingen in het waterbeheer in combinatie met de bever' centraal voor het watersysteem binnen de gemeente Boxmeer. Bekijk hier de sheets van de presentatie van deze avond. 

Eerste streekbijeenkomsten mei en juni 2018

Om de behoeften en informatie uit de streek als het gaat om het peilbeheer samen in kaart te brengen, zijn (in samenwerking met de lokale ZLTO-afdelingen) in mei en juni 2018 vier streekbijeenkomsten georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst is gestart met een toelichting op het project. Vervolgens zijn ideeën, wensen en knelpunten met behulp van kaartmateriaal in grove lijnen in kaart gebracht. Grondeigenaren en belanghebbenden hebben constructief meegedacht in optimalisatiepunten en de huidige optimalisatiepunten die wij al in gedachten hadden aangevuld. Bekijk de sheets van de presentatie die tijdens de streekbijeenkomsten is gegeven hier.

Opgehaalde aandachtspunten

Per deelgebied zijn de kansen, knelpunten en wensen in beeld gebracht tijdens de streekbijeenkomsten in mei, juni en augustus van 2018. Zie onderstaand de opgehaalde aandachtspunten op kaart per deelgebied:

De beheer- en onderhoudszaken zijn er uit gefilterd en worden door onze beheerders opgepakt. Bovenstaande kaarten betreffen werkkaarten en hebben geen status. Op basis van de informatie op de kaarten worden oplossingen en maatregelen uitgewerkt. Zodra deze bekend zijn worden belanghebbenden hierover geïnformeerd. Daarnaast wordt hierover t.z.t. bericht via deze website.

Toelichting streefpeilen

In dit project optimaliseren we het peilbeheer en spreken we samen met de streek streefpeilen af. Waarom doen we dit? Wat zijn streefpeilen? Hoe werkt dit in de praktijk? Wat houdt een streefpeilbesluit in? In onderstaande animatie leggen we het in het kort uit. 

 

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws over de optimalisatie van het peilbeheer in St. Anthonis en Boxmeer? Meld u dan aan voor de online nieuwsbrief via de volgende link: http://eepurl.com/dsv_DP.

Eerdere edities nieuwsbrief

Contactpersoon

Adviseur watersysteem: Niels van Rooij, E. nvanrooij@aaenmaas.nl, T. 06-11322053.

Samenwerkingspartners

Veelgestelde vragen

Waar staan de letters GGOR voor?

GGOR staat voor Gewenst Grond- en Oppervlaktewater Regime. Dit betreft een landelijk gebruikte term voor de optimalisatie van het watersysteem op zandgronden, waarbij zowel naar het grondwater als naar het oppervlaktewater wordt gekeken.

Worden binnen dit project schadeclaims van de wateroverlast 2016 afgehandeld?

Nee, dit project gaat over de optimalisatie van het watersysteem en het bepalen van gewenste streefpeilen. Voor vragen over de afhandeling van een schadeclaim kunt u contact opnemen met Niels van Rooij E. nvanrooij@aaenmaas.nl, T. 06-11322053.

Worden binnen dit project ook de C-waterlopen en bermsloten meegenomen?

Ja, dit maakt deel uit van het watersysteem en daar kunnen maatregelen getroffen worden om de gevolgen van wateroverlast/-tekort te verminderen.

Ik ben niet in de gelegenheid een van de streekbijeenkomsten bij te wonen. Hoe kan ik toch op de hoogte blijven van de voortgang van het project?

Op deze webpagina leest u de meest actuele informatie en kunt u zich aanmelden voor de digitale nieuwsbrief. Hiermee blijft u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen omtrent het project en vind u de presentaties terug van de streekbijeenkomsten.

Wat doet het waterschap tijdens droogte en wat als het te nat is?

Hierop anticipeert het waterschap via peilbeheer. Bij een natte periode word het water gestuurd middels stuwen, die verlaagd worden, zodat de overlast geminimaliseerd word. Bij droge periodes word het water geconserveerd, de stuwen worden hoger ingesteld zodat het water zo lang mogelijk in het gebied blijft. We kijken naar het bredere plaatje van het stroomgebied, zowel beneden- als bovenstrooms. Niet altijd is de keuze op één locatie gunstig of een optie voor de rest van het gebied. Het blijft continu een afweging van maatregelen en welke effecten deze hebben op het overige watersysteem.

Werken jullie ook samen met waterschap Limburg, bijvoorbeeld bij de Molenbeek?

Ja dat doen we, onder andere vanuit het Gebiedsproces Smakterbroek.

Kan dit project een oplossing bieden voor de problematiek bij Saxe Gotha?

Ja, dat is mogelijk. De waterproblematiek bij Saxe Gotha wordt onderzocht in een apart project, waarbij afstemming met dit GGOR project plaatsvindt.

Wanneer worden de maatregelen uitgevoerd?

Afhankelijk van de impact van de ingreep voor het watersysteem word er een keuze gemaakt in quick-wins en maatregelen voor de langere termijn.

Wanneer is dit project klaar en het peilbeheer in de gemeenten St. Anthonis en Boxmeer op orde?

In 2018 en 2019 inventariseren we behoeften uit de streek en brengen we optimalisatiepunten in kaart. Vervolgens wordt er een visie geschreven, een streefpeilenplan opgesteld en een concreet pakket aan maatregelen uitgewerkt. Na vaststelling van deze plannen worden de maatregelen in 2020 en 2021 uitgevoerd.

Wat houdt een streefpeilbesluit in?

Bekijk het in onderstaande animatie:

 

Wat houdt optimalisatie peilbeheer in?

Veranderde bedrijfsvoering en grondgebruik stellen andere eisen aan het waterbeheer dan in het verleden. En weersextremen, die vaker kunnen voorkomen, zijn het gevolg van een veranderend klimaat. Daar kunnen we niet omheen, dus moet het watersysteem hier zo goed mogelijk op worden voorbereid. Daarom gaat waterschap Aa en Maas de komende jaren samen met de streek de water aan- en afvoer en peilbeheersing optimaliseren. 

Ik heb nog aanvullende aandachtspunten voor de analyse van het watersysteem, kan ik deze nog inbrengen?

Ja dat kan tot 30 september 2018 via Niels van Rooij E. nvanrooij@aaenmaas.nl, T. 06-11322053.

Is peilgestuurde drainage een oplossing voor de huidige knelpunten in het watersysteem?

Ja, peilgestuurde drainage behoort tot een van de mogelijkheden om water in de haarvaten van het systeem langer vast te houden.

Welke maatregelen worden uitgevoerd in dit project?

Dit wordt tijdens de streekbijeenkomsten in kaart gebracht, maar men kan denken aan het automatiseren van stuwen, het vergroten van duikers of het aanleggen van lokale waterbergingsgebieden. Ook kan gedacht worden aan maatregelen die een agrariër zelf kan nemen, zoals het bufferen van water in de bodem of het niet plaatsen van kwetsbare gewassen op laag gelegen percelen. 

Gaat dit project er voor zorgen dat in de gemeenten St. Anthonis en Boxmeer het watersysteem de weersextremen door klimaatverandering volledig aan kan?

Nee, we kijken met name naar een optimalisatie van het peilbeheer in normale weersomstandigheden. Waar mogelijk proberen we wel er voor te zorgen dat de maatregelen zorgen voor minder wateroverlast bij weersextremen.

Hoe worden maatregelen gekozen?

Maatregelen worden gekozen door afweging in aanwezige belangen. De maatregelen moeten voor meerdere belangen op een optimale, acceptabele manier optimalisatie bieden. Hierbij kijken we ook integraal naar het volledige watersysteem. Tevens vragen we de klankbordgroep advies, zij vertegenwoordigen de belangen uit de streek.

Wat is een streefpeil? Hoe werkt dit in de praktijk?

Dit is een vast ingesteld stabiel peil van een stuw in een waterloop. Dit waterpeil wordt door het waterschap jaarrond nagestreefd. Hoe werkt dit precies in de praktijk? Bekijkt dit in onderstaande animatie:

 

Hoe gaan jullie in dit project om met de bever?

Allereerst houden we bevers goed in de gaten. Als hij ergens blijkt te zitten, dan schatten we het effect in van zijn activiteiten op het omliggende land. Als het om natuur gaat, dan is er niets aan de hand en is de bever daar welkom. Er kunnen echter ook gewassen staan die niet (te) nat mogen worden. Als er veel regen valt, moet het water dus goed afgevoerd kunnen worden. Als problemen dreigen te ontstaan, gaan we in overleg met de provincie Noord-Brabant om te bepalen wat we kunnen doen om en de bever te beschermen en onze taken (waterbeheer: in dit geval aan- en afvoer van voldoende water) uit te voeren. Dan is een beaver deceiver bijvoorbeeld een oplossing. En soms als de beverdam daar echt niet kan blijven vanwege wateroverlast, dan zouden we na goedkeuring van de provincie Noord-Brabant de dam kunnen verwijderen. Lees hier meer in het beverprotocol.