Vispassage Crèvecoeur

De monding van de Dieze vormt het overgangsgebied tussen een uitgebreid Brabants bekenstelsel en het rivierengebied. Op deze plek komen verschillende waterstromen samen uit in de Maas: het water van de Aa, de Zuid-Willemsvaart en een groot deel van het water van de Dommel.

De spuisluis Crèvecoeur in de Oude Dieze regelt de afvoer en het peil in de Dieze. Zo houdt ‘s-Hertogenbosch droge voeten. Tegelijkertijd blijft de Dieze bevaarbaar voor schepen die vanuit de Maas de Zuid-Willemsvaart willen bereiken. De spuisluis is echter wel een onneembare barrière voor vissen die vanuit de Maas de beken op willen zwemmen. Daarom is vispassage Crèvecoeur aangelegd. De vispassage is in juni 2012 officieel geopend.

Vispassage Crevecoeur

Locatie

Vispassage Crèvecoeur is gelokaliseerd in's-Hertogenbosch, in de Oude Dieze bij spuisluis Crèvecoeur.

Vispassage Crevecoeur - kaart

Maatregelen: wat is er gebeurd?

Waterschap Aa en Maas heeft bij Crèvecoeur een zogenoemde bekkentrap vispassage aangelegd. Bij een bekkentrap wordt het peilverschil van het water geleidelijk overbrugd door een serie bekkens achter elkaar. Het peilverschil tussen twee bekkens is 8 cm. Dat is klein genoeg voor elke vis om te passeren. Bij Crèvecoeur komt dit neer op 22 achter elkaar geplaatste bekkens. Zo overbrugt Vispassage Crèvecoeur het peilverschil van gemiddeld rond de 1,60m.
De keuze voor dit type vispassage is zeer bewust gemaakt. Het functioneren van een bekkentrap heeft zich internationaal bewezen. Bovendien oogt het natuurlijk in het landschap omdat een bekkentrap eruit ziet als een slingerende beek. Dit paste binnen de visie voor het gebied.

Vispassage Crevecoeur - luchtfoto

Voor welke soorten vissen is de vispassage?

De vispassage is zo ontworpen dat alle vissoorten de bekkentrap kunnen gebruiken, zowel de snelle zwemmers als de bodemkruipers. Er zijn echter een aantal specifieke doelsoorten benoemd; dit zijn allen riviervissen die op de Maas voorkomen en voor hun voortplanting afhankelijk zijn van de bovenlopen van beken:

  • Winde
  • Kopvoorn
  • Riviergrondel
  • Rivierdonderpad
  • Rvierprik

Riviergrondel

Waterveiligheid

Vispassage Crèvecoeur doorkruist de Maasdijk. Zo kunnen vissen vanuit de Maas de beken opzwemmen. Maar bij hoogwater op de Maas moet de dijk wel het achterland beschermen. Daarom is de doorlaat afsluitbaar: de drie kokers die de doorgang vormen kunnen door middel van drie elektrische schuiven afgesloten worden. Dit betekent dat tijdens een periode van hoog water in de wintermaanden vissen geen gebruik kunnen maken van Vispassage Crèvecoeur.

Ontwikkeling natte natuur

Aan de kant van de Oude Dieze heeft waterschap Aa en Maas de bestaande waterkering verlegd. Deze kering beschermt de polder Henriettewaard tegen hoge peilen op de Dieze. De waterkering ligt nu om de vispassage heen. Hierdoor is het hele perceel een kleine uiterwaard geworden. Deze kan overstromen als het peil op de Dieze stijgt. Af en toe overstromen is niet erg, maar zelfs wenselijk voor de ontwikkeling van natte natuur rondom de vispassage.
Het perceel waarop de vispassage is gelegen is verder volledig ecologisch ingericht, met o.a. moerassige laagtes, amfibieënpoelen en wilgenstruweel.

Visteller

Aan de bovenstroomse zijde van de vispassage is een visteller geïnstalleerd. Waterschap Aa en Maas wil met deze automatische vissenteller continue in de gaten kunnen houden hoeveel vissen de vispassage op- en afzwemmen. De data die dit systeem verzamelt zijn ontsloten via de website www.aaenmaas.nl/visteller.

We weten dus hoeveel vissen, de lengteklasse en de zwemrichting. Niet de soortsamenstelling. Om eventueel de soortsamenstelling te bepalen is aanvullend onderzoek nodig.

Contact

Projectleider: Patrick Oomens,  T. 073 615 6825 , E. poomens@aaenmaas.nl.

Samenwerkingspartners