Integraal gebiedsprogramma Bakel-Milheeze

Boeren die klem zitten, een ontgronder die meer wil, rechtgetrokken beken, de wens voor een golfbaan en een verwaarloosd caravanpark. Het gaat over een gebiedsontwikkeling van 1.500 hectare bij Bakel en Milheeze. Naar aanleiding van de Brabantse reconstructiewetgeving, die na de varkenspest van eind vorige eeuw werd afgekondigd, is waterschap Aa en Maas sinds 2005 bezig geweest met het Integraal GebiedsProgramma (IGP) Bakel- Milheeze. Het betreft hier de eerste reconstructiepilot. In dit megaproject onderging het gehele gebied een gedaanteverandering. Dat gebeurde in fasen. Er vallen wel 20 deelprojecten onder de noemer van het IGP Bakel-Milheeze. Een groot deel van de deelprojecten zijn inmiddels uitgevoerd.

Locatie

Het betreft een van oorsprong verpauperd, intensief agrarisch gebied. Inmiddels zijn 11 intensieve (vee)bedrijven verplaatst of beëindigd. De agrarische functie is niet verdwenen maar geïntegreerd met recreatieve voorzieningen, natuur, landschap, fraai ingerichte beken en een waterrijk gebied van bijna 200 hectare. Er is een 27 holes golfbaan met een oppervlakte van 90 hectare aangelegd. Er is een luxe landgoed (Nederheide) ingericht met koopchalets in een parkachtige omgeving te midden van bosgebied Stippelberg. De natuurpoort Nederheide is een tweede pareltje dat openbaar toegankelijk is. Dit bijzonder vormgegeven gebouw bevat horeca, een bezoekerscentrum, een overdekt recreatief zwembad en een luxe zandstrand.
IGP Bakel - Milheeze - gebiedskaart

Maatregelen: wat is er gebeurd?

De aanpassingen in het gebied zorgen ervoor dat er een fraai, waterrijk, recreatief en natuurlijk(er) landschap is ontstaan. Enkele belangrijke aanpassingen/maatregelen in het projectgebied:

  • De herinrichting van beken met natuurvriendelijke oevers, vistrappen en bruggetjes over een lengte van circa 20 kilometer.
  • Het ontwikkelen van een landgoed met chaletpark midden in het bosgebied Stippelberg. Hier is ook een bezoekerscentrum (recreatieve poort) en een kronkelende bosbeek aangelegd.
  • Het herinrichten van wijstgebied Geneneind (circa 130 hectare) ter plaatse van de Peelrandbreuk. Hier is een cultuurhistorisch landschap en een brongebied van een natuurbeek hersteld en versterkt.  Verschillende zeldzame planten en dieren, bijvoorbeeld de zeldzame Gewone bronlibel, voelen zich hierbij thuis. Om deze libel populatie te behouden is het nodig om de bronnen in het gebied Geneneind verder te versterken.
  • De Peelrandbreuk leent zich weer voor recreatie. Er is een ANWB breukenroute gerealiseerd en een educatief centrum ingericht.
  • Het aanleggen van een 27-holes tellende waterrijke golfbaan.
  • Het uitvoeren van een grootschalige zandwinning (circa 160 hectare). De zandwinning heeft ertoe geleid dat vier grote waterplassen (Bakelse Plassen) zijn ontstaan. In totaal zal er uit de Bakelse Plassen de komende jaren zo’n 10 miljoen kuub zand en grind worden gewonnen voor de betonindustrie. De oevers zijn natuurvriendelijk ingericht.

IGP Bakel - Milheeze - beek door landschap

Het resultaat van al deze (deel)projecten samen is een gezond, fraai, waterrijk landschap. Dat is niet alleen positief voor de natuur (water, plant en dier), ook bewoners en bezoekers profiteren mee.

Status en planning

Het programma is voor een groot deel voltooid. Er zijn nog een aantal deeltrajecten met restopgaves.

Esperloop

Een van de restopgave betreft de Esperloop, tussen het Geneneind en de Neerstraat. Voor dit deeltraject is nu een inrichtingsontwerp uitgewerkt. De beek wordt ingericht voor de doelstellingen beekherstel, ecologische verbindingszone en vismigratie. Dit betekent dat natuurlijke processen zoveel mogelijk worden hersteld. Een zone langs de beek wordt geschikt gemaakt voor de gewenste plant- en diersoorten. De huidige stuwen in de waterloop worden verwijderd zodat vissen vrij kunnen bewegen naar boven- en benedenstroomse delen van de beek. Om meer variatie in de stroming te krijgen worden houtelementen in de beek aangebracht. Op de oevers langs de beek wordt beplanting aangebracht, zodat de beek deels beschaduwd wordt, ten gunste van de waterkwaliteit. Deze maatregelen zijn uitgewerkt in een inrichtingsontwerp en Ontwerp-Projectplan Waterwet. Deze documenten doorlopen een inspraakprocedure voordat deze door het Algemeen Bestuur van het waterschap worden vastgesteld. De ter inzage legging loopt van 25 september tot 5 november 2018. Het ontwerp Projectplan Waterwet Esperloop, Geneneind is hier te downloaden. De bijlagen zijn via de Downloads onder aan deze pagina te bekijken. Voor de procedure verwijzen wij u naar deze publicatie. Naar verwachting gaat het plan in het najaar van 2019 in uitvoering. 

Contact

Projectleider: Leon van Hoften T. (06) 439 82 507 E. lvanhoften@aaenmaas.nl.

Samenwerkingspartners