Beekdalontwikkelplan 't Aa-dal Zuid

Project Aa-dal Zuid

Sinds eind 2016 hebben de gemeenten Asten en Someren, waterschap Aa en Maas, IVN, Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer, ZLTO en provincie Noord-Brabant de handen ineengeslagen voor 't Aa-dal Zuid. Sinds 2018 is ook Waterschap Limburg aangesloten. Samen gaan ze het gebied ontwikkelen als vlecht van beweging en beleving. Een vervlechting waarin water, natuur, landbouw, recreatie, cultuurhistorie en landschap elkaar kunnen versterken in gebiedsontwikkeling. Hierbij wordt voor, en in samenwerking met, de streek het volgende aangepakt:

  • Klimaatadaptatie: In de toekomst gaat het vaker en harder regenen en er kunnen droge perioden voorkomen. Dit kan onder ander wateroverlast en droogte veroorzaken.
  • Beekontwikkeling: De beken zijn nu niet optimaal ingericht voor de natuur. Zo zijn de oevers van de beken erg steil en leven er weinig bijzondere planten en dieren.
  • Vismigratie: Vissen kunnen de beken niet stroomopwaarts zwemmen omdat zij worden gehinderd door stuwen en andere obstakels. Deze barrières willen we wegnemen of zo inrichten dat vissen er wel langs kunnen.
  • Waterkwaliteit: De waterkwaliteit voldoet nog niet aan gestelde eisen en moet daarom verbeterd worden.
  • Droogte: Bij weinig neerslag is er in omliggende natuur en landbouwgebieden soms sprake van verdroging, om dit tegen te gaan wordt er voor het stroomgebied van de Aa en Kleine Aa een Gewenst Grond- en Oppervlaktewaterregime (GGOR) opgesteld. Hierin wordt het peilbeheer geoptimaliseerd om deze drogere periodes beter te reguleren in een veerkrachtiger watersysteem met een dynamisch beheer.
  • Recreatie en cultuurhistorie: Het Aa-dal heeft veel potentie voor recreatie en een rijke cultuurhistorie. Deze kansen worden bekeken en gerealiseerd waar mogelijk.

Locatie

Het plangebied van ’t Aa-dal Zuid ligt in de gemeente Asten en Someren en gaat over de Aa vanaf de Limburgse grens tot aan de A67 en over het gehele traject van de Kleine Aa. Deze beken zijn de ‘rode draad’ van het gebied.

Maatregelen: wat gaat er gebeuren?

Maatregelen peilbeheer

Een belangrijk onderdeel van de gebiedsontwikkeling is het opstellen van een GGOR (gewenst grond- en oppervlaktewaterregime) waarin het peilbeheer voor landbouw, stedelijke behoeften en natuur op elkaar afgestemd wordt. Geen overbodige luxe, want ons klimaat verandert. We gaan meer drogere periodes meemaken en meer zware buien, waardoor het watersysteem veerkrachtiger moet worden en het beheer dynamischer. Het GGOR proces resulteert uiteindelijk in:

  • Een GGOR visie, bestaande uit een analyse van het gebied met inzicht in het toekomstige beheer van het watersysteem. Zie onder het kopje 'GGOR Visie' onderaan deze pagina meer info.
  • Een pakket aan inrichtingsmaatregelen welke nader uitgewerkt moeten worden in een projectplan waterwet, zoals de aanpak van riool overstorten in samen werking met de gemeente en onderzoek naar kansen voor waterberging.
  • Een Streefpeilbesluit, waarin afspraken worden gemaakt over het peilbeheer in de leggerwaterlopen met een looptijd van tien jaar.

Maatregelen langs de Aa

De Aa is van belang voor flora en fauna. Herstel van het beekdal op de lange termijn draagt ook bij aan een robuust systeem zodat we droge voeten houden én kunnen genieten van een mooier landschap met meer variëteit in planten- en diersoorten. De Aa wordt zo ingericht dat planten en dieren hier goed kunnen leven en dat de kwaliteit van het water verbetert. Tegelijkertijd moet dat geen nadelige gevolgen voor de landbouw met zich meebrengen.

De beek wordt over een lengte van 12 kilometer goed begaanbaar gemaakt voor vissen die trekken. Voor zeven obstakels die vissen nu hinderen om de beek op te zwemmen wordt een oplossing gezocht. Het kan zijn dat stuwen worden verwijderd, maar ook de aanleg van vistrappen is een optie. Ook de Kleine Aa wordt meegenomen in de visie, maar daar is veel meer voor nodig. Zeker de aanpak van de wateroverlast én de ecologische ontwikkelingen raken elkaar nauw. In 2019 ligt er een plan in meer detail.

Maatregelen recreatie

Recreatieve kansen in het projectgebied van Aa-dal Zuid zijn samen met de streek verkend. Denk bijvoorbeeld aan een fietsroute langs de Aa of het zichtbaar maken van bijzondere cultuurhistorische elementen. Wanneer ook de watermaatregelen op alle locaties concreet zijn kunnen er keuzes worden gemaakt welke recreatieve kansen gerealiseerd gaan worden.

Status en planning

In 2016 zijn er keukentafelgesprekken gevoerd met de omgeving en heeft er een schetssessie plaatsgevonden met alle betrokken partijen over het integrale gebiedsplan. In deze fase zijn alle gebiedsdoelen (landbouw, water, recreatie, natuur) naast elkaar gelegd en integraal gedeeld en afgestemd. Naar aanleiding van de hevige regenval van juni 2016 zijn alvast maatregelen uitgevoerd om toekomstige overvloedige neerslag beter te kunnen verwerken.

Het Algemeen Bestuur van het waterschap Aa en Maas heeft op 6 juli 2018 de Visie GGOR Landbouw ’t Aa-dal Zuid vastgesteld. Met deze visie wordt beoogd om het watersysteem in het projectgebied GGOR Landbouw ’t Aa-dal Zuid te optimaliseren, zodat een betere balans ontstaat tussen de lokale waterbehoefte en de ervaren wateroverlast. De start van de uitvoering van de maatregelen starten september 2018. 

De visie met de daarbij behorende maatregelen voor het beekontwikkeltraject en recreatie in het Aa-dal worden op dit moment uitgewerkt. Een eerste schets met de plannen voor de beekdalontwikkeling in vogelvlucht is hieronder te downloaden (klik op de afbeelding voor een uitvergroting). In 2018/2019 worden deze plannen samen met de streek verder uitgewerkt en gebundeld als één integraal beekdalontwikkelplan.

<Klik op de afbeelding voor een uitvergroting>

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte gehouden worden van het laatste nieuws over het beekdalontwikkelplan? Meld u dan aan voor de online nieuwsbrief via de volgende link: http://eepurl.com/dDIK1L

Onweerstaanbaar Someren

Ons klimaat verandert. Dat zorgt voor wateroverlast, hittestress en droogte. De gemeente Someren, de waterschappen Aa en Maas en de Dommel hebben daarom de handen ineengeslagen om Someren klimaatbestendiger en daarmee ‘onweerstaanbaar’ te maken. We zijn al volop bezig. Maar dat kunnen we niet alleen. Daarbij hebben we hulp nodig. Je helpt al mee door een paar tegels uit je tuin te halen en plantjes te poten. Meer groen zorgt voor verkoeling en overtollig water kan zo beter wegzakken in de grond. Als iedereen iets doet, zijn we beter voorbereid op het weer dat verandert. Om inzicht te geven in de acties die wij al hebben uitgevoerd en nog gaan ondernemen hebben de gemeente Someren en de waterschappen de website www.onweerstaanbaarsomeren.nl in het leven geroepen. Daar vind je ook wat je zelf nog meer kunt doen. 

Contactpersoon

Projectleider: Maartje Thijssen, T. (073) 615 8290, E. mthijssen@aaenmaas.nl.

Samenwerkingspartners