Stuw Egweg en Meisevoort


Maandag 16 maart 2020 was een inloopbijeenkomst gepland over de nieuw te bouwen stuw Egweg in Escharen en bij stuw Meisevoort nabij Tongelaar. In deze bijeenkomst wilde het waterschap met inwoners en belanghebbenden de uitgangspunten voor de peilverandering vaststellen. Helaas kon deze bijeenkomst niet doorgaan i.v.m. het coronavirus. Het waterschap organiseert, tot nader bericht, geen grote bijeenkomsten. Uw inbreng blijft belangrijk, daarom zetten we digitale instrumenten in waar dat kan. U wordt opnieuw uitgenodigd voor de volgende werkbijeenkomst zodra een nieuwe datum bekend is. Of dit effect heeft op de planning van het project is afhankelijk van de datum waarop een nieuwe bijeenkomst ingepland kan worden. Op deze pagina zetten wij in de loop van deze week (week 12) een groot deel van de informatie die gepresenteerd zou worden tijdens de inloopbijeenkomst. Hou deze pagina in de gaten voor meer updates én om uw inbreng te geven.

Wat houdt de peilverandering bij stuw Egweg en Meisevoort in?

In de Raamvallei is de afgelopen jaren samen gebiedspartners gewerkt aan het Gebiedsplan Raam. In dit plan is gezocht naar oplossingen om meerdere doelen op het gebied van water, natuur, landbouw, recreatie, bereikbaarheid en cultuurhistorie met elkaar te verenigingen. Met de vaststelling van het Gebiedsplan Raam hebben de gebiedspartners afgesproken dat ze toe willen naar een robuust systeem, dat in staat is om de toekomstige klimaatveranderingen op te vangen, zowel in de zomer als in de winter. Momenteel worden de oplossingen uit het Gebiedsplan Raam concreet uitgewerkt in maatregelen. Voor de omgeving van Escharen en Mill is de ambitie uitgesproken om in 2022 het waterpeil te verhogen. Dit zal gebeuren bij de nieuw te bouwen stuw Egweg in Escharen en bij stuw Meisevoort nabij Tongelaar. De verwachting is dat deze maatregel voor de opgaves rondom voorraadbeheer van de landbouw en verdroging van natuurgebieden positieve effecten met zich meebrengt.

Samen met onderzoeksbureau Tauw, bewoners, agrariërs en natuurbeheerders in het gebied onderzoekt het waterschap hoe de uitgesproken ambitie gerealiseerd kan worden.

Stuw Egweg en Meisevoort

Klik op het kaartje voor een uitvergroting van de locaties van de stuwen

Hoe ziet het proces er uit?

De eerste stap is om met een hydrologische analyse de effecten in beeld te brengen van de verandering in waterpeil. We hebben hiervoor samen met een vertegenwoordigers van de ZLTO, agrariërs en Brabants Landschap een onafhankelijk deskundige, Ruud Bartholomeus van KWR Water, aangewezen om dit proces in goede banen te leiden.

Daarna bepalen we samen wat deze effecten betekenen voor u maar ook voor de beoogde doelstellingen en kijken we met elkaar naar mogelijke oplossingen. Dit willen we samen met u doen tot aan de zomer van 2020. Voor nu digitaal en hopelijk lukt dit op korte termijn (hangt af van het coronavirus) bij u aan de keukentafel.

Ook hebben we alvast een monitoringsnetwerk opgezet. Dit betekent dat we een aantal peilbuizen hebben geplaatst in het gebied rondom de beide stuwen. Deze buizen zijn voorzien van een meetsysteem wat de grondwaterstand nauwkeurig meet. Zo weten we nog beter hoe de huidige situatie is en kunnen we straks goed in de gaten houden of de veranderingen voldoen aan datgene wat we met elkaar afspreken.

Informatie over het proces tot nu toe

We volgen nog steeds de stappen zoals weergegeven in een  stappenplan . Daar zitten een aantal momenten in waarop we graag informatie met u delen en afstemmen. Hiervoor kiezen we per keer de meest geschikte middelen, die passen bij het open en transparante proces (en de huidige situatie omtrent het coronavirus). De komende tijd lopen er drie sporen tegelijk, zoals uitgebeeld in bijgevoegd schema.

  • Het proces rondom de hydrologische analyse (modelstudie) met bijeenkomsten;
  • Het uitwerken van de schaderegeling voor negatieve effecten van de peilopzet;
  • Het opzetten van een monitoringsplan en aanvullen van bestaand netwerk.

Het proces ziet er in de tijd als volgt uit:

Wie zitten er in de begeleidingsgroep?

  • Martijn Fliervoet (Brabants Landschap)
  • Marja van Schie (Onafhankelijk procesbegeleider)
  • Ingrid Rijkers (Omgevingsmanager waterschap Aa en Maas)
  • Twan Broekman (agrariër)
  • Ruud Bartholomeus (Onafhankelijk adviseur)
  • Ric Broens (agrariër)
  • Hans Vermeulen (ZLTO)
  • Jan de Haas (agrariër)

Wat is de rol van de begeleidingsgroep?

De begeleidingsgroep is een klankbord, zij toetst de aanpak en stukken voorafgaand aan de bredere bijeenkomst. Zij maken geen besluiten.

Lees het verslag (pdf, 285 kB)

De onderzoeksvragen zijn definitief inclusief aanvullingen vanuit de eerste werkbijeenkomst voor de uitwerking van de hydrologische effecten studie. Bekijk de onderzoeksvragen. (pdf, 219 kB)

We toetsen nu de huidige situatie op basis van steekproef. We gaan bij verschillende belangen (landbouw, natuur en bewoners) in het gebied toetsen of de huidige situatie zoals die nu in het model is ingevoerd klopt met de werkelijkheid. We kiezen hiervoor de kritische plekken in het gebied aangegeven door belanghebbenden, begeleidingsgroep en technici.

De documenten voor de gesprekken over de steekproef zijn in de loop van week 13 of 14 te vinden op deze website.

Samen met onderzoeksbureau TAUW ontwikkelen we een digitale kaart waarop u kunt aangeven waar u drainage heeft. Dit kunnen we meenemen in het model. Zodra deze beschikbaar is vind u dit hier.

Lees het verslag (pdf, 131 kB) van de begeleidingsgroep van 18 maart 2020.

Datum volgt nog

Op de agenda staat:

- Verandering en schaderegeling

- Monitoring

Bespreken van de details van de effecten en oplossingen

Voorkeursvariant met de omgeving bespreken

Onderzoeksvragen & modelstudie

In Gebiedsplan Raam zijn een aantal ambities geformuleerd met betrekking tot natuur- en landbouw doelen. Daarom wordt ervoor gekozen om het peil te verhogen waardoor de grondwaterstand verandert. Als waterschap begrijpen we dat dit zorgen oproept. We kiezen er dan ook voor om dit plan eerst goed door te rekenen voordat we het peil gaan verhogen. Dit doen we door middel van een modelstudie om zo goed mogelijk de effecten te kunnen voorspellen.

Het doel van de modelstudie is tweeledig en geeft inzicht in:

  • de hydrologische effecten van de peilaanpassing op de grondwaterstanden
  • de effectiviteit van te nemen mogelijke maatregelen

Deze analyse geeft geen besluit over wel of niet aanpassen van het peil, maar geeft inzicht in de feiten. Het besluit over de maatregel volgt later in het proces.

Voor deze modelstudie zijn een aantal onderzoeksvragen (pdf, 219 kB) opgesteld. Ook hebben we vanuit de streek input opgehaald om de onderzoeksvragen aan te scherpen en zijn er extra vragen toegevoegd. Niet alle aanvullende onderzoekvragen kunnen beantwoord worden met de modelstudie zelf. Onderstaand een overzicht van hoe we die vragen dan wel gaan beantwoorden.

Om de onderzoeksvragen te beantwoorden gaan we werken met een aantal scenario’s van peilverhoging. In de openbare werkbijeenkomst van 23 januari 2020 zijn vier scenario’s geformuleerd om het effect van een peilverandering bij de stuwen Egweg en Meisevoort op de grondwaterstanden in de omgeving in beeld te brengen. Het uitgangspunt voor deze scenario’s is enerzijds het huidige peil ter plaatse van Egweg en Meisevoort (de huidige situatie), en anderzijds het peil zoals dat als ambitie is vastgelegd in de visie optimalisatie peilbeheer (link invoegen) en het Gebiedsplan.

De hoogte van de peilen die past bij de ambitie vastgesteld in Gebiedsplan Raam zijn de peilen die in de tabel hieronder terugziet bij scenario 4. In de drie overige scenario’s tussen de huidige situatie en scenario 4 wordt bij beide stuwen in min of meer gelijke stapjes een steeds wat hoger streefpeil gekozen. Voor stuw Egweg zijn dit stapjes van 20 cm, voor stuw Meisevoort zijn dit stapjes van 10-15 cm. Op basis van de modelresultaten van elk van deze scenario’s kunnen de onderzoeksvragen worden beantwoord.

Scenario's met peilverandering per stuw
Scenario's


Streefpeil* stuw Egweg
(aantal meter boven NAP)

Streefpeil* stuw Meisevoort
(aantal meter boven NAP)
Huidige situatie - (geen stuw; peil bij Gemaal
Van Sasse = 7,15 waterpeil ter
hoogte van Egweg is circa 7,20)
7,85 (= huidige streefpeil stuw NOS)
Scenario 1 7,40 8,00
Scenario 2 7,60 8,15
Scenario 3 7,80 8,30
Scenario 4 8,00 8,40

Met bovenstaande scenario’s gaan we nu eerst rekenen. Op basis van deze resultaten kunnen we verfijning aanbrengen en keuzes gaan maken. Dit kan betekeningen dat we voor beide stuwen een ander scenario kiezen, om zo tot het meest optimale (voorkeurs)scenario te komen.

*Meer informatie over wat een streefpeil precies is en hoe dat in de praktijk werkt, vindt u in dit filmpje.

Wat gebeurt er met stuw NOS?

Stuw NOS blijft in alle scenario’s gehandhaafd met zijn huidige streefpeil van 7,85m+NAP. In geval van scenario 3 en 4 zou dit in de praktijk echter betekenen dat deze stuw kan komen te vervallen.

Wat gebeurt er met stuw Kammenberg?

Stuw Kammenberg blijft in alle scenario’s gehandhaafd met zijn huidige streefpeil van 8,10m+ NAP. In geval van scenario 4 zou dit in de praktijk echter betekenen dat deze stuw kan komen te vervallen.

stuwen lage raam

Aanvullingen op onderzoeksvragen

Tijdens de informatiebijeenkomst op 23 januari 2020 is er door een aantal betrokkenen kritisch gekeken naar de opgestelde onderzoeksvragen. De volgende aanvullingen op de onderzoeksvragen zijn daaruit ontstaan. Deze vragen worden niet allemaal beantwoord in de modelstudie, daarom hebben we hieronder zo zorgvuldig mogelijk geformuleerd hoe en wanneer we deze vragen wel gaan beantwoorden.

Vraag en antwoord

Monitoring

Om de effecten van de peilverandering goed in de gaten te houden heeft het waterschap een monitoringsplan opgezet.  In het gebied rondom stuw Egweg/Meisevoort waren al een aantal peilbuizen aanwezig, hiervan is data bijgehouden. Op verzoek van bewoners en bedrijven zijn er extra peilbuizen geplaatst.

Bekijk het monitoringsnetwerk. (pdf, 1.9 MB)

Binnenkort laten wij u hier via deze website weten hoe u zelf de monitoringsdata kan bekijken.

Veelgestelde vragen over de watermaatregelen bij Escharen (wordt regelmatig aangevuld)

Wie bel ik met welke vraag?

Ingrid Rijkers (omgevingsmanager)

Ingrid Rijkers
Functie
Informatie over wat betekent dit voor mijn stuk grond? Vragen over bijeenkomsten etc.
Telefoon
06-20844541
E-mail
irijkers@aaenmaas.nl

Ruud Bartholomeus (onafhankelijk adviseur)

Bartholomeus-Ruud
Functie
Vragen over inrichting van het model, een vraag die toegevoegd is die iemand niet begrijpt of interpretatie van een uitkomst?
Telefoon
06-50559337

Marja van Schie (Onafhankelijk procesbegeleider)

Marja-van-Schie-web
Functie
Vragen over het verloop van het proces?
Telefoon
06-52070432