Trouw - bezoekjes aan toilet krijgen energiewaarde

Bezoekjes aan toilet krijgen energiewaarde
Ontlasting, een kans

Menselijke uitwerpselen zijn meer dan afval. Feces, mits in een economische keten opgenomen, zijn een kans. Ook bij rioolwaterzuivering. Deel 5 (slot) van een serie: energie uit afvalwater.
Twaalf van de 26 waterschappen verspreid over het hele land hebben hun krachten gebundeld in het project ’De Energiefabriek’. Ze willen energie halen uit ontlasting en ander organisch materiaal dat in afvalwater te vinden is. Rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s) moeten vervolgens gaan draaien op deze zelf opgewekte energie.

„Als in 2014 nog geen Energiefabriek is gerealiseerd, dan ga ik ander werk doen”. Hanco de Labije van waterschap Aa en Maas ziet perspectief in de nieuwe manier van waterzuivering. Het Bossche waterschap won met het plan een wedstrijd tussen 50 waterschappen en neemt nu het voortouw om waterschappen innovatief en toekomstgericht te vernieuwen.

De Labije: „Er zitten ontzettend veel joules in poep en plas. Ons afvalwater bevat acht keer zoveel energie als nodig is om een rioolwaterzuiveringsinstallatie te laten functioneren.” Als Aa en Maas al zijn zuiveringen laat draaien op ’rioolenergie’, dan bespaart dat het energieverbruik van zo’n 250.000 huishoudens. En er is minder CO2-uitstoot, omdat er minder zuiveringsslib wordt verbrand.

In 2014 moeten de eerste energieneutrale zuiveringsinstallaties in gebruik zijn, maar er is nog een lange weg te gaan. De deelnemende waterschappen maken nu de balans op zodat ze begin volgend jaar ontwerpen hebben klaarliggen voor nieuwe installaties. En er moeten ondernemingsplannen worden ingediend bij de waterschapsbesturen.

De vraag is of zij akkoord gaan met een belastingverhoging. Projectleider Ferdinand Kiestra: „Voor de transformatie of nieuwbouw van rioolwaterzuiveringsinstallaties zal elke inwoner van een waterschap jaarlijks 0,50 tot 1 euro extra waterschapsbelasting moeten betalen.”

De Energiefabriek vraagt om een omslag in het werken en denken van waterschappen. Hanneke Koppers van Aa en Maas benadrukt dat waterschappen zich moeten vernieuwen. Oppervlaktewater blijft de kerntaak, maar duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid moeten hoger op de agenda.

Koppers vindt dat burgers ook door een andere bril naar hun afvalstoffen moeten gaan kijken. Een marketingcampagne moet ertoe leiden dat mensen de waarde inzien van hun toiletbezoek. „Je kunt mensen bijvoorbeeld zakjes meegeven om gescheiden urine in te zamelen. In ziekenhuizen gebeurt dat al.”

Kiestra: „Stel dat de hele sector die slag zal maken, dan zijn we als waterschap de grootste groene energieproducent van Nederland, groter dan partijen als Nuon en Essent. Dan heb ik het over zuiveringen die energie leveren, de Energiefabrieken. Die kans moet je niet laten liggen voor een halve euro per inwoner.”

Bron: Trouw 2009

 
Energie uit rioolslib
Afvalwater dat de zuiveringsinstallatie binnenkomt, wordt opgevangen in grote bassins waarin een deel van het slib naar de bodem zinkt.
Deze slibresten worden verzameld en vergist in grote vergistings-tanks. Zo wordt methaangas verkregen; de brandstof voor gasmotoren die een dynamo aandrijven. Met die dynamo wordt elektriciteit opgewekt.
In sommige waterschappen wordt een dergelijk systeem al toegepast en is de opgewekte energie goed voor zo’n veertig procent van het eigen verbruik. De Energiefabriek wil dat aandeel uitbreiden naar honderd procent, en als het even kan naar meer – bijvoorbeeld door samen te werken met de lokale industrie. Zo komt snoepfabrikant Mars vetresten brengen naar sommige zuiveringen van Aa en Maas. Dat levert energie op én het scheelt afval.